Jedno krótkie pytanie w rozmowie otwartej od rana kosztuje więcej niż to samo pytanie w nowej rozmowie, bo Claude Code wysyła modelowi razem z pytaniem całą dotychczasową rozmowę. Z tego jednego mechanizmu wynika większość nawyków, przy których limit starcza na dłużej – od formatu plików, które dajesz Claude Code do przeczytania, po moment, w którym warto streścić rozmowę albo zacząć nową.

Na co idą tokeny

Token to jednostka, w której model liczy tekst: czasem całe słowo, czasem jego część albo pojedyncze znaki. W tokenach liczy się wszystko, co model czyta, i wszystko, co pisze, łącznie z tym, co rozważa, zanim odpowie.

Model między wiadomościami niczego nie pamięta. Dlatego Claude Code przy każdej twojej wiadomości wysyła mu od nowa całą rozmowę: instrukcje systemowe Claude Code, plik CLAUDE.md, wszystkie wcześniejsze pytania i odpowiedzi, treść przeczytanych plików i wyniki uruchomionych poleceń. Twoje nowe pytanie jest tylko ostatnim kawałkiem tej przesyłki. A gdy Claude Code w trakcie jednej odpowiedzi sięga po narzędzia, na przykład czyta plik albo uruchamia polecenie, każde użycie narzędzia to kolejne zapytanie z tym samym bagażem.

Część kosztu zdejmuje pamięć podręczna modelu (prompt cache). To, co model już raz przetworzył, przy następnym zapytaniu czyta po niższej stawce – niższej, ale nie zerowej, i dlatego długa rozmowa kosztuje przy każdym pytaniu więcej niż świeża. Na subskrypcji Claude pamięć podręczna rozmowy wytrzymuje godzinę bez aktywności, a gdy pracujesz już na kredytach użycia, czyli płacisz osobno za pracę ponad limit, tylko pięć minut. Przy pierwszej wiadomości po dłuższej przerwie model przetwarza więc całą rozmowę od nowa, bez żadnej zniżki.

Claude Code w terminalu potrafi streścić długą rozmowę, od której odchodzisz, tuż przed wygaśnięciem pamięci podręcznej. Kiedy to robi i jak to wyłączyć, piszemy w newsie o streszczaniu rozmowy w przerwie.

Dlaczego rośnie zużycie Pamięć podręczna w Claude Code Słowniczek Claude

Co zajmuje okno kontekstu

Okno kontekstu, czyli wszystko, co Claude Code ma przed sobą w bieżącej rozmowie, nie jest puste nawet przed twoją pierwszą wiadomością. Na starcie trafiają do niego pliki CLAUDE.md, notatki z pamięci automatycznej, opisy twoich skilli i nazwy narzędzi z podłączonych serwerów MCP. Potem dochodzi to, co dzieje się w rozmowie: każdy przeczytany plik, wynik każdego polecenia i każda odpowiedź Claude Code. Wszystko to zostaje w oknie aż do streszczenia albo do końca rozmowy i jedzie z każdą kolejną wiadomością.

Komenda /context, wpisana w polu wiadomości tak jak zwykłe pytanie, pokazuje, co w tej chwili zajmuje okno, z podziałem na kategorie i z podpowiedziami, co można odchudzić. Na to, co zajmuje okno na starcie, wpływasz porządkami w CLAUDE.md i w skillach. Największy wpływ masz jednak na to, co dajesz Claude Code do przeczytania w trakcie rozmowy.

Jak zmierzyć zajętość okna komendą /context przed zmianą w skillu i po niej, pokazujemy w lekcji „Skill i subagent – podział pracy”.

Okno kontekstu w Claude Code

Lżejsze formaty i mniejsze pliki

Plik Excela niesie poza danymi kolory, pogrubienia, formuły i układ arkusza, a Claude Code musi się z tym wszystkim uporać, nawet gdy pytasz tylko o liczby. Na naszych warsztatach radzimy więc, żeby przy pracy na danych z arkusza najpierw poprosić Claude Code o ich eksport do pliku CSV, czyli zwykłego tekstu z samymi danymi, bez żadnego formatowania. Z naszych obserwacji wynika, że na takim pliku Claude Code zużywa mniej tokenów, ma mniej szumu do przebrnięcia i działa szybciej.

Z tekstami jest tak samo. Treść oferty, regulaminu czy umowy z Worda albo z PDF-a lepiej przenieść do pliku Markdown (.md), czyli zwykłego tekstu z nagłówkami i listami, albo do HTML-a, i nad treścią pracować tam. CSV i Markdown służą do pracy nad danymi i treścią, a nie nad wyglądem. Wygląd robi się na końcu: gdy dane i tekst są gotowe, prosisz Claude Code, żeby przeniósł je z pliku roboczego do Excela, Worda albo PDF-a.

Duży plik warto przy okazji rozbić na mniejsze – wystarczy poprosić Claude Code, żeby podzielił na przykład roczne zestawienie sprzedaży na kwartały albo długi regulamin na rozdziały, po jednym na plik. Do rozmowy trafia wtedy tylko ta część, nad którą akurat pracujesz.

CSV ma dwie granice. Nie zna zakładek, więc arkusz z kilkoma zakładkami zamienia się w kilka osobnych plików CSV. Nie przechowuje też kolorów ani formatowania, więc gdy Claude Code wstawia wyniki z powrotem do Excela, formatowanie może po drodze zniknąć. Dlatego zamiast prosić o jednorazowe przeniesienie danych, poproś Claude Code o dwa skrypty wielokrotnego użytku – jeden przenosi dane z arkusza do CSV, drugi wyniki z powrotem do arkusza:

Zrób skrypt, który wyciąga dane z arkusza [tutaj wpisz nazwę pliku] do plików CSV obok oryginału, po jednym pliku na każdą zakładkę, i drugi, który wstawia gotowe wyniki z CSV do kopii arkusza z zachowaniem kolorów i formatowania oryginału. Oryginału nie zmieniaj. Oba skrypty zapisz w folderze Tools, żebyś mógł ich użyć przy kolejnych arkuszach. Pierwszy skrypt uruchom od razu na tym arkuszu.

Pliki CSV pojawią się w tym samym folderze co arkusz i możesz je otworzyć w Excelu – to te same dane, tylko bez kolorów. Skrypty zostają w folderze Tools, więc przy następnym arkuszu Claude Code tylko je uruchamia, zamiast pisać wszystko od nowa. Warto też poprosić, żeby dopisał do CLAUDE.md zasadę: zanim napiszesz nowy skrypt, sprawdź, czy w folderze Tools nie ma już gotowego.

Kiedy streścić rozmowę, a kiedy zacząć nową

Komenda /compact zastępuje historię rozmowy jej streszczeniem, a /clear czyści rozmowę i zaczyna od zera. Gdy zmieniasz temat i z poprzedniej rozmowy nic nie będzie ci potrzebne, wpisz /clear: według dokumentacji to nic nie kosztuje, a stara rozmowa przestaje jechać z każdą kolejną wiadomością. Gdy ciągniesz ten sam wątek, a rozmowa zrobiła się długa, wpisz /compact. Za komendą możesz dopisać, na czym streszczenie ma się skupić:

/compact skup się na ustaleniach dotyczących oferty i na plikach, które powstały

Samo streszczenie też kosztuje, bo żeby je napisać, Claude Code wysyła modelowi całą rozmowę jeszcze raz. Póki pamięć podręczna jest świeża, koszt streszczenia to ułamek tego, czego można by się spodziewać po rozmiarze rozmowy, a po dłuższej przerwie streszczenie wychodzi najdrożej. Dlatego dokumentacja radzi robić /compact na naturalnym przejściu między zadaniami, po zamknięciu jednej sprawy i przed kolejną, a nie czekać, aż okno się zapełni i Claude Code streści rozmowę w środku pracy. Z tego samego powodu przed wyjściem na dłużej warto streścić długą rozmowę, póki pamięć podręczna jest świeża.

/compact przydaje się też przed zmianą modelu. Każdy model ma własną pamięć podręczną, więc po przełączeniu nowy model czyta całą rozmowę od nowa, bez zniżki. Jeśli tuż przed zmianą streścisz rozmowę, przeczyta streszczenie zamiast całej historii.

Kiedy zmiana modelu w środku rozmowy się opłaca, a kiedy lepiej zacząć nową, piszemy w Poradzie o wyborze modelu.

Streszczanie a pamięć podręczna Kontekst pod kontrolą Zmiana modelu

Okno pięciogodzinne i limit tygodniowy

Plan Claude ma dwa limity: sesyjny, który odnawia się co pięć godzin, i tygodniowy. Oba są wspólne dla claude.ai, Claude Code i aplikacji Claude na komputer, i oba obejmują wszystkie modele naraz. Limitu dziennego nie ma.

Limit tygodniowy odnawia się o stałej porze przypisanej do twojego konta, bez względu na to, kiedy zaczynasz pracę. Od kiedy liczy się okno pięciogodzinne, dokumentacja nie rozstrzyga. Z naszych obserwacji wynika, że okno liczy się od pierwszej wiadomości po poprzednim odnowieniu. Jeśli poprzednie okno skończyło się o 3:00 w nocy, a pierwszą wiadomość wysyłasz o 8:00, limit odnowi się o 13:00.

Ile zostało z obu limitów i kiedy się odnowią, pokazuje komenda /usage, a na tej podstawie zaplanujesz dzień. Gdy do odnowienia okna zostało pół godziny, a limitu jeszcze sporo, daj Claude Code teraz największe zadanie z listy, bo niewykorzystana część limitu sesji nie przechodzi na następne okno. Gdy limitu zostało mało, a do odnowienia daleko, zostaw na ten czas rzeczy drobne i powtarzalne, do których wystarczy lżejszy model. Każde zużycie liczy się przy tym do obu limitów naraz, więc jedno bardzo duże zadanie, na przykład z wieloma subagentami pracującymi równolegle, potrafi wyczerpać limit tygodniowy, zanim odnowi się okno pięciogodzinne.

Na naszych kursach często pada pytanie, ile tokenów daje subskrypcja. Anthropic takiej liczby nie podaje ani dla Pro, ani dla Maxa, tylko wielokrotności: Max 5x daje pięć razy więcej użycia na sesję niż Pro, a Max 20x dwadzieścia razy więcej. Ile to wychodzi w praktyce, zależy od długości rozmów, modelu, poziomu effortu i funkcji, z których korzystasz, a narzędzia i konektory według Anthropic zużywają dużo tokenów. Dlatego zużycia nie policzysz z góry. Możesz je tylko obserwować. Na planach Pro i Max /usage pokazuje też, jaką część zużycia zjadają poszczególne skille, subagenci, pluginy i serwery MCP.

Gdy limit sesji skończy się w połowie zadania, Claude Code na subskrypcji Claude domyślnie poczeka i wróci do pracy po odnowieniu – piszemy o tym w newsie o wznawianiu pracy po limicie. Kiedy wystarcza Pro, a kiedy warto przejść na Maxa, rozpisaliśmy w Poradzie „Pro czy Max”.

Jak działają limity użycia Plan Max Komunikaty o limicie Rozbicie zużycia w /usage

Subagent na lżejszym modelu i wybór modelu do rozmowy

Subagent czyta i przetwarza we własnym oknie kontekstu, a do twojej rozmowy wraca tylko jego podsumowanie. Przy dużej lekturze, takiej jak kilkadziesiąt plików czy długi eksport z systemu, chroni to okno rozmowy, a kolejne wiadomości niosą mniejszy bagaż. Zapytania subagenta liczą się jednak do tego samego limitu co zapytania w głównej rozmowie, więc wyraźną oszczędność daje dopiero lżejszy model. Subagent bez wskazanego modelu pracuje na tym samym modelu co rozmowa główna. Jeśli rozmawiasz z Opusem, Opus będzie też przeglądał pliki za ciebie.

Pliku subagenta nie piszesz ręcznie. Opisujesz Claude Code, czym subagent ma się zajmować, a Claude Code przygotuje jego plik w folderze .claude/agents – w tej samej prośbie napisz tylko, na jakim modelu subagent ma pracować, na przykład na Haiku albo na Sonnecie. Warto też zapisać w CLAUDE.md ogólną zasadę, żeby Claude Code zlecał subagentom takie zadania bez przypominania:

Dodaj do mojego globalnego CLAUDE.md zasadę: zadania, które da się wydzielić, takie jak przeglądanie wielu plików, wyszukiwanie czy zestawienia, zlecaj subagentom na lżejszym modelu niż ten, którego używamy w rozmowie. Jeśli do takiego zadania nie ma jeszcze subagenta, zaproponuj, że go utworzysz.

Do rozmowy głównej polecamy na start Sonneta, bo zużywa mniej limitu niż Opus, a Opusa zostaw na trudną część pracy. U kursantów widzimy jednak, że mniejszy model bywa tańszy tylko na papierze. Przy trudniejszym zadaniu Sonnet potrzebuje kilku rund poprawek, a każda poprawka to kolejna wiadomość z całą dotychczasową rozmową. Opus potrafi jednym poleceniem zrobić to, nad czym Sonnet siedziałby godzinę. Sonnet najlepiej sprawdza się przy drobnych, powtarzalnych czynnościach, także jako model dla subagentów, którym Opus zleca takie zadania.

Jak poprosić Claude Code o subagenta z konkretnym modelem, pokazujemy w lekcji „Skill i subagent – podział pracy”. Kiedy po który model sięgać, piszemy w Poradzie o wyborze modelu.

Subagenci a zużycie Model subagenta

Na koniec, w skrócie

Oszczędzasz na tym, co wpuszczasz do rozmowy i jak długo to w niej trzymasz. Nowy temat to nowa rozmowa, a długi wątek streszczasz komendą /compact na przejściu między zadaniami i przed zmianą modelu. Do rozmowy dawaj dane w CSV zamiast arkusza z formatowaniem i rozdział zamiast całego dokumentu, a ciężką lekturę oddawaj subagentowi na lżejszym modelu. Ile limitu zostało i kiedy wróci, sprawdzisz w /usage, a gdy z limitu sesji zostało sporo i zbliża się jego odnowienie, to dobry moment na największe zadanie dnia.