Trzeci raz w tym tygodniu powtarzasz asystentowi AI to samo. Że piszesz po polsku. Że w tym folderze leżą materiały, których nie wolno zmieniać bez pytania. Że w tabelach chcesz krótkie nagłówki, nie zdania.
Wszystko to można powiedzieć raz i zapisać w miejscu, do którego Claude Code zagląda na początku każdego czatu. Ten plik nazywa się CLAUDE.md, jest zwykłym tekstem – i nie będziesz go pisać ręcznie. Napisze go Claude Code, po krótkiej rozmowie z tobą. Reszta tej lekcji to sprawdzenie, że CLAUDE.md faktycznie działa, bo samo powstanie pliku nie daje jeszcze żadnej pewności.
Nie musisz nic umieć wcześniej. Nie ma tu składni do nauczenia się ani niczego, co można źle wpisać i coś zepsuć.
Jeśli korzystasz z claude.ai, ChatGPT albo Perplexity, być może znasz pole z instrukcjami dla AI – „custom instructions”, „personalizacja”, „informacje o mnie”. CLAUDE.md działa na tej samej zasadzie, tylko leży w twoim folderze zamiast w ustawieniach serwisu. Jeśli masz już taką instrukcję gdzieś napisaną, możesz ją po prostu skopiować i wkleić do CLAUDE.md – zadziała. W tej lekcji przejdziemy jednak przez tworzenie od zera, bo warto raz zobaczyć, skąd bierze się w tym pliku każde zdanie.
Po co ten plik w ogóle jest
Na początku każdego czatu Claude Code nie ma w pamięci żadnych danych z wcześniejszych rozmów. Nie wie, co mu wyjaśniano wczoraj, ani że ta rozmowa w ogóle się odbyła. Każdy czat rusza od zera.
CLAUDE.md jest odpowiedzią na to ograniczenie. To plik, który Claude Code czyta jako pierwszą rzecz na początku każdego czatu. Wszystko, co się w nim znajduje, trafia do rozmowy, zanim napiszesz pierwsze słowo.
Jedna rzecz od razu, żeby uniknąć rozczarowania później: to jest instrukcja, nie ustawienie systemowe. Claude Code czyta ten plik i się nim kieruje, ale nie jest to blokada techniczna, która czegoś zabroni. Im konkretniej coś zapiszesz, tym pewniej zostanie zastosowane – i do tego jeszcze wrócimy.
Niech ten plik napisze Claude
Nie otwieraj żadnego edytora. Wejdź do folderu, w którym pracujesz, uruchom claude i poproś o plik – razem z prośbą o wywiad:
Utwórz w tym folderze plik CLAUDE.md. Zanim go napiszesz, zadaj mi kilka pytań o to, kim jestem, czym się zajmuję i jak chcę z tobą pracować.Claude Code zacznie pytać, jedno pytanie na raz. Odpowiadaj krótko, zwykłymi zdaniami – tak, jak rozmawia się z człowiekiem, który ma zostać twoim nowym asystentem i właśnie zaczął pierwszy dzień w pracy. Warto, żeby z tej rozmowy wyszło:
- Kim jesteś i czym się zajmujesz – „prowadzę małe biuro rachunkowe”, „robię grafiki dla klientów”.
- W jakim języku chcesz rozmawiać – jeśli po polsku, powiedz to wprost.
- Co leży w tym folderze i czego nie wolno ruszać bez pytania.
- Czego nie umiesz i nie zamierzasz się uczyć – „nie znam się na programowaniu, tłumacz rzeczy techniczne prostym językiem” to jedna z najbardziej użytecznych rzeczy, jakie możesz mu powiedzieć.
- Jak ma pisać – tu warto od razu uciąć dwa nawyki, po których teksty z AI poznaje się z daleka: nadmiar emotikon i długie pauzy w środku zdania. Wystarczy „nie używaj emotikon” i „nie używaj długich pauz”.
Jeśli Claude zada pytanie, na które nie znasz odpowiedzi, powiedz mu to. To nie jest test i nie ma tu złych odpowiedzi.
Gdy Claude Code skończy pytać, napisze plik sam i powie, że jest gotowy. Format, kolejność, nagłówki – to jego sprawa. Pisze plik, który sam będzie codziennie czytać, więc ułoży go w formie, która jemu pasuje najlepiej.
Zajrzyj do środka, to zwykły tekst
Teraz najważniejsza część tej lekcji: przekonaj się, że to nie jest żadna magia.
Otwórz plik w podstawowym edytorze tekstowym – notatnik na Windowsie, TextEdit na macOS. Zobaczysz zwykłe zdania, po polsku, mniej więcej takie:
# O mnie i o tej pracy
- Nazywam się Anna, prowadzę małe biuro rachunkowe.
- Rozmawiajmy po polsku.
- W tym folderze trzymam wzory pism i szablony dokumentów.
- Nie znam się na programowaniu. Wyjaśniaj rzeczy techniczne prostym językiem.CLAUDE.md to nic zaszyfrowanego, nic, czego nie dałoby się przeczytać. Możesz go przeczytać w całości, kiedy tylko masz ochotę – jest twój.
Plik musi się nazywać dokładnie CLAUDE.md: wielkimi literami, z rozszerzeniem md. Innego Claude Code nie odczyta. Uważaj więc przy zapisywaniu w notatniku, bo ten potrafi dokleić własną końcówkę i zrobić z tego CLAUDE.md.txt – plik zostaje wtedy na dysku, ale Claude Code go nie znajdzie. W samej rozmowie taka dokładność nie jest potrzebna: napisz „zredaguj claude md” i Claude zorientuje się, o co chodzi.
Zwróć uwagę, czego w tym pliku nie ma: listy plików, które Claude Code i tak zobaczy sam, gdy zajrzy do folderu. W pliku ma stać to, czego nie da się wyczytać z zawartości katalogu – twoje preferencje, twój kontekst, twoje granice. Struktura folderów bywa tu wyjątkiem i to przydatnym: gdy foldery nazywają się 01_biezace i 02_wzory, jedno zdanie o tym, co gdzie trzymasz, oszczędza AI zgadywania.
Krótko jest lepiej niż długo. Dokumentacja zaleca trzymać się poniżej dwustu linijek i nie jest to arbitralne: im dłuższy plik, tym więcej miejsca zajmuje w pamięci rozmowy i tym gorzej Claude Code się do niego stosuje.
Plik leży bezpośrednio w folderze projektu i tak zostawiamy to na dziś. Jest jeszcze wersja osobista, ~/.claude/CLAUDE.md, obowiązująca we wszystkich twoich projektach naraz – ale zacznij od jednego projektu, żeby zobaczyć efekt na czymś małym.
Dodaj jedną instrukcję, konkretną
Teraz najważniejsza część ćwiczenia. Dopisz do pliku jedną instrukcję, której Claude Code ma przestrzegać zawsze – i sformułuj ją tak, żeby dało się sprawdzić, czy została zastosowana.
Dobra instrukcja różni się od złej szczegółowością:
- Słabo: „pisz porządnie”, „dbaj o jakość”, „bądź dokładny”.
- Dobrze: „daty zapisuj zawsze w formacie DD.MM.RRRR”, „odpowiadaj w maksymalnie pięciu zdaniach, chyba że poproszę o więcej”.
Instrukcja z pierwszej grupy nie mówi AI, co konkretnie ma zrobić inaczej. Ta z drugiej – mówi, a ty sprawdzisz gołym okiem, czy zadziałała.
Unikaj przy tym instrukcji przez zaprzeczenie. „Nigdy nie zaglądaj do folderu archiwum” brzmi stanowczo, ale działa odwrotnie, niż wygląda: to zdanie samo wprowadza ten folder do rozmowy, a Claude musi o nim wiedzieć przez cały czas, żeby go omijać. Spróbuj przez chwilę nie myśleć o różowym słoniu – i już wiesz, na czym polega problem. Napisz, co Claude Code ma robić, zamiast czego ma nie robić: „pracuj wyłącznie na plikach z folderu biezace”.
Na potrzeby tej lekcji wybierz coś łatwo widocznego. Format daty sprawdza się świetnie. Napisz na czacie w terminalu:
Dopisz do CLAUDE.md instrukcję: daty zapisuj zawsze w formacie DD.MM.RRRR.Sprawdź, czy Claude Code naprawdę to widzi
Sprawdzenie jest krokiem, który większość osób pomija, a bez niego nie wiesz, czy cokolwiek działa.
Zacznij od nowego czatu: zamknij Claude Code i uruchom claude jeszcze raz. To nie jest formalność, z dwóch powodów. W poprzedniej rozmowie Claude Code znał zawartość pliku dlatego, że sam go przed chwilą napisał – to żaden dowód, że go czyta. A CLAUDE.md czytany jest tylko na początku czatu: jeśli wrócisz do rozmowy otwartej wcześniej, będzie w niej obowiązywać stara wersja pliku, nawet jeśli nową masz już zapisaną na dysku.
W nowym czacie zadaj pytanie, które wymusi użycie twojej instrukcji:
Napisz jedno zdanie z dzisiejszą datą.Jeśli data przyszła w formacie DD.MM.RRRR, plik działa. Możesz też zapytać wprost:
Co wiesz o mnie z pliku CLAUDE.md?A teraz najlepszy dowód, że to naprawdę ten plik steruje odpowiedziami: zmień w nim format daty na YYYY-MM-DD, otwórz kolejny nowy czat i zadaj to samo pytanie o datę. Format powinien się zmienić. Jeśli tak – wiesz już, że plik jest czytany za każdym razem od nowa, a nie zapamiętany raz na zawsze.
Gdy instrukcja została zignorowana
Zdarza się i to nie znaczy, że coś poszło źle po twojej stronie.
Zanim zaczniesz cokolwiek poprawiać, zrób rzecz, która przydaje się w każdej rozmowie z AI, nie tylko przy tym pliku: zapytaj, dlaczego tak postąpił.
Dlaczego zapisałeś datę w tym formacie, skoro w CLAUDE.md jest inny?Złoszczenie się na AI nie da nic, a to pytanie zwykle prowadzi prosto do przyczyny – i najczęściej jest nią sposób, w jaki instrukcja została sformułowana. Dostajesz wtedy konkretną odpowiedź: że pliku nie było w folderze, w którym uruchomiono rozmowę, że dwie instrukcje mówią co innego, albo że tę jedną dało się zrozumieć inaczej, niż miała znaczyć.
Dwie przyczyny padają w tej odpowiedzi najczęściej:
- Instrukcja nie jest konkretna – „pisz zwięźle” jest życzeniem, „maksymalnie pięć zdań” jest instrukcją, bo tylko przy drugiej widać gołym okiem, czy została zastosowana.
- Dwie instrukcje mówią coś przeciwnego – gdy plik zawiera sprzeczne polecenia, Claude Code zastosuje jedno z nich i nie będzie wiadomo które.
Popraw plik, otwórz nowy czat i sprawdź jeszcze raz. To jest normalny cykl pracy z tym plikiem, nie oznaka porażki: u nas też pierwsza wersja prawie nigdy nie jest ostatnia.
Zostaje jeszcze jedna rzecz warta poznania, choć dziś jej nie potrzebujesz: polecenie /init. Po nim Claude Code przegląda zawartość folderu i pisze CLAUDE.md sam, na podstawie tego, co w nim znajdzie – bez zadawania ci pytań. Przydaje się, gdy w folderze jest już dużo materiału i chcesz, żeby to on go opisał. Prowadzi przez to osobna lekcja.
Dziś ten plik powstał w rozmowie i to była świadoma decyzja: wszystko, co się w nim znajduje, wyszło od ciebie, a Claude Code tylko nadał temu formę.
Zadania
Odhacz, gdy zrobisz. Stan zapamięta się w przeglądarce, więc możesz wrócić do tej listy jutro.
- Claude Code przeprowadził wywiad i napisał plik CLAUDE.md
- Zawartość pliku obejrzana w podstawowym edytorze tekstowym
- Jedna konkretna, możliwa do sprawdzenia instrukcja dopisana
- Nowy czat otwarty, pytanie sprawdzające zadane
- Format daty zmieniony i sprawdzony w kolejnym czacie
- Wiem, że o powód złej odpowiedzi można zapytać wprost