Jedna z nowości tego tygodnia być może zwróciła już twoją uwagę: w trybie auto Claude Code zaczął pytać, czy wolno mu czytać pliki leżące poza folderem, w którym pracujesz. Warto wiedzieć, co wybrać, bo dwie z trzech odpowiedzi zostają z tobą na stałe.
Anthropic wydał Claude Fable 5.1
Claude Fable 5.1 wyszedł we wtorek 1 września i jest najmocniejszym modelem, jaki można dziś wybrać w Claude Code. Wybierasz go komendą /model, tak samo jak poprzednika. Potrzebna jest wersja Claude Code 2.1.255 albo nowsza.
W Fable 5.1 Anthropic nie tylko polepszył możliwości modelu, ale co ważniejsze – poprawił filtry zabezpieczeń. Fable 5 był zbyt ostrożny i potrafił odmówić odpowiedzi na podstawowe pytania z biologii albo medycyny. Fable 5.1 robi to wyraźnie rzadziej. Anthropic podaje, że filtry cyberbezpieczeństwa przerywają w nim pracę średnio o 60 procent rzadziej niż w Fable 5, a nowe filtry pytań biologicznych i medycznych – które trafiły też do Fable 5 – uruchamiają się o 85 procent rzadziej przy niegroźnych pytaniach.
Potaniało też samo korzystanie z Fable. Za ponowne przeczytanie kontekstu, który rozmowa zapisała już wcześniej, Anthropic pobiera osobną opłatę przy każdej kolejnej odpowiedzi – to odczyt z cache. W Fable 5.1 ta stawka spadła z dolara do 25 centów za milion tokenów, czyli o trzy czwarte, a reszta cennika Fable została bez zmian. Anthropic podaje, że przy typowej pracy schodzi z tego około 25 procent kosztów, a przy zadaniach, w których AI pracuje długo bez człowieka – do 45 procent.
Dwa dni po premierze Fable 5.1, w czwartek 3 września, swój nowy model wydał OpenAI. Firma nazywa GPT-6 Astra najinteligentniejszym modelem na świecie. Nie będziemy rozstrzygać, który z tych dwóch jest lepszy – cieszy nas natomiast to, że walka dwóch gigantów trwa, bo prowadzi to do powstawania coraz lepszych modeli.
Wracając do Anthropica: na planie Pro za obydwa modele Fable dalej płaci się dodatkowo, poza subskrypcją. Na planie Max są w cenie, ale zużyjesz na nie najwyżej połowę tygodniowego limitu – tego samego, z którego czerpią wszystkie pozostałe modele.
O tym, do jakich zadań który model się nadaje, piszemy w poradzie Haiku, Sonnet, Opus, Fable – który model do czego. A jeśli wybierasz dopiero plan, zajrzyj do porady Pro czy Max – który plan Claude wybrać na start.
Claude Code w trybie auto zapyta, zanim wyjdzie z folderu roboczego
Claude Code od wersji 2.1.257, wydanej we wtorek 1 września, pyta o zgodę, zanim po raz pierwszy przeczyta plik leżący poza folderami, w których pracuje. Dotyczy to trybu auto, w którym startuje zwykła sesja w terminalu. Do tej pory AI sięgało tam bez słowa, bo folder roboczy nie był dla odczytu żadną granicą.
Pytanie ma trzy odpowiedzi: Keep allowing, Block from now on i Ask again next time. Pierwsza przepuszcza ten odczyt i każdy następny, a Claude Code zapamiętuje wybór, więc pytanie już nie wraca. Ostatnia odkłada decyzję: odmawia tego odczytu, ale przy następnym pyta znowu. Najwięcej zmienia Block from now on. Ta odpowiedź też odmawia odczytu, ale dodatkowo zapisuje w twoich ustawieniach zakaz na wszystkie odczyty poza folderami roboczymi, nie tylko na ten jeden plik. Zakaz obowiązuje potem w każdej kolejnej sesji i w każdym trybie uprawnień, także poza trybem auto.
Jeśli w katalogu domowym, obok folderu z pracą, leżą wzory umów, cenniki i notatki ze spotkań, polecamy wybrać Block from now on. To zwykłe ustawienie, więc da się je potem zdjąć, a folder potrzebny w konkretnym zadaniu dołożysz komendą /add-dir.
/skill-doctor, czyli nowa funkcja do badania skilli
Claude Code ma nową komendę /skill-doctor, która pokazuje, ile kontekstu zajmuje każdy twój skill i jak często się uruchamia. Raport osobno wskazuje te, po które Claude Code nie sięgnął ani razu, i mówi, gdzie się je wyłącza. Wymienia też pluginy, po które dawno nikt nie sięgnął. Ten sam raport otwiera się w menedżerze /plugin, w zakładce Stats. Komenda działa od wersji 2.1.252.
Każdy skill z listy dopisuje się do kontekstu w każdej turze rozmowy, niezależnie od tego, czy Claude po niego sięgnie. Kilkanaście skilli trzymanych na wszelki wypadek zajmuje więc miejsce także w rozmowach o czymś zupełnie innym.
Jeśli twój pierwszy skill jest jeszcze przed tobą, w lekcji Pierwszy skill – poranny plan dnia piszemy krok po kroku, jak go zamówić u Claude Code i co potem w nim poprawić.
Więcej opcji obsługi MCP w VS Code
Okno MCP servers w rozszerzeniu Claude Code do VS Code dostało dwie nowe akcje: Add i Remove. Zmiana weszła w wersji 2.1.261, wydanej w piątek 4 września. Serwer MCP dodasz lub usuniesz wprost z listy w tym oknie, a samo okno otwiera komenda /mcp, wpisana w panelu rozmowy. Interfejsy rozszerzeń zmieniają się często, więc u ciebie może to wyglądać już trochę inaczej.
Dla kogoś, kto pracuje w VS Code, obie akcje są głównie wygodą: wszystko, co dotyczy serwerów MCP, dzieje się teraz w jednym oknie. Kto pracuje wyłącznie w terminalu, u siebie tego okna nie znajdzie – tam serwer MCP nadal dodasz zwykłą prośbą w rozmowie. Prośba działa zresztą wszędzie tak samo, więc jeśli pracujesz i w terminalu, i w VS Code, możesz zostać przy niej.
Czym w ogóle jest serwer MCP i czym różni się od konektora z claude.ai, piszemy w poradzie Konektor czy MCP – czym się właściwie różnią.
Format godziny do ustawienia w /config
Claude Code pokazuje godzinę w dwóch miejscach: w komunikacie, który zamyka każdą odpowiedź, i w znacznikach czasu w podglądzie zapisu rozmowy. Od wersji 2.1.257, wydanej we wtorek 1 września, format tej godziny możesz ustawić po swojemu. W panelu /config doszła opcja Time format, a do wyboru są cztery: auto, 12-hour, 24-hour i 24-hour-utc.
Łatwo pomylić 24-hour z 24-hour-utc, a różnica jest realna. Opcja 24-hour pokazuje godzinę lokalną, czyli tę z zegara komputera albo ze strefy czasowej ustawionej osobno. Opcja 24-hour-utc przelicza ją na czas uniwersalny i dokleja po minutach literę Z, więc nasze letnie 18:05 zobaczysz tam jako 16:05Z.
Opcja auto zostawia wszystko tak, jak było: godzina idzie za ustawieniami regionalnymi systemu, więc na polskim komputerze i tak zobaczysz zegar dwudziestoczterogodzinny. Opcja 24-hour-utc przydaje się wtedy, gdy zestawiasz godziny z kimś za granicą albo z zapisem, w którym wszystko jest w czasie uniwersalnym. Własnego wzorca ani strefy czasowej na liście w panelu nie ma – jedno i drugie wpisuje się do pliku z ustawieniami, a o to wystarczy poprosić:
Ustaw mi w Claude Code format czasu 24-hour i strefę czasową Europe/Warsaw.O tym, co jeszcze w panelu /config warto zmienić od razu, a co zostawić w spokoju, piszemy w poradzie Config w Claude Code – co zmienić, a co zostawić.
Na koniec: kompletna mapa mózgu muszki owocowej
W czwartek 3 września zespół HHMI Janelia razem z Google opublikował pierwszą kompletną mapę połączeń nerwowych samca muszki owocowej: 166 tysięcy neuronów i 125 milionów synaps. To największa mapa mózgu pod względem liczby neuronów, jaką dotąd złożono. Obejmuje cały centralny układ nerwowy owada: mózg, oba płaty wzrokowe i sznur nerwowy.
Pracę, której nie dałoby się dokończyć ręcznie, wykonały sieci neuronowe. Z obrazów z mikroskopu elektronowego odtworzyły kształt każdej komórki i miejsca, w których łączy się z sąsiadami, a ludzie sprawdzili wynik. Google Research pisze wprost, że dopiero ograniczenie ręcznego poprawiania błędów pozwala brać się za większe mózgi. Gotowy zbiór jest bezpłatny i otwiera się w przeglądarce, w Neuroglancerze, bez konta i bez instalowania czegokolwiek.
Ludzki mózg ma 86 miliardów neuronów, więc autorzy od razu zastrzegają, że do tego jeszcze bardzo daleko. Ile jeszcze takich prac stoi dziś w połowie drogi, czekając nie na pomysł, tylko na ręce do poprawiania?